• slider
  • slider

​Học tiếng Đức: chia động từ (A1)

Mỗi khi chúng ta học ngoại ngữ bước đầu tiên cơ bản nhất có phải là mỗi người chúng ta sẽ được dạy cách học từ vựng và ngữ pháp cơ bản nhất đúng không ạ. Học tiếng Đức cũng không ngoại lệ đúng không ạ. Vậy chia động từ ra sao? Các bạn kham khảo bài viết bên dưới nhé.

1. Verbstamm là gì?

Các bạn cứ nghĩ đơn giản Verbstamm là gốc của động từ. Hiện nay, hầu hết các động từ trong tiếng Đức điều kết thúc bằng đuôi -en (kommen, machen), -n (erinnern, wandern). Vậy nếu chúng ta bỏ đi phần đuổi -en, -n này thì sao? Nếu bạn bỏ đi những phần đuôi đó bạn sẽ nhận về cho mình những gốc động từ hay còn gọi là Verbstamm. Ví dụ: kommen bỏ đuôi -en thành komm- (komm- chính là Verbstamm), wandern bỏ đuôi -n ta có wander-,...và rất nhiều động từ gốc khác, chỉ khi nào làm bài tập thật nhiều các bạn sẽ thấy chúng rất dễ. Đây cũng là một dạng của ngữ pháp tiếng Đức cơ bản các bạn cần phải nắm vững.

2. Quy tắc chia động từ

Đây là phần trọng tâm của bài viết, các bạn chú ý để có thể chia động từ đúng các bạn nhé. Để chia được động từ chúng ta dùng Verbstamm ráp với các quy tắc tương ứng của các nhóm động từ (chúng ta có 2 nhóm động từ là nhóm A và nhóm B) sau:

Nhóm A

Những động từ trong nhóm A này khá là dễ và rất dễ để bạn chia động từ đúng. Với quy tắc e/st/t lần lượt tương ứng với Inch/ du/ ese + ihr. Ví dụ:
 
Ich -> Verbstamm + e: mach-e, komm-e

Du -> Verbstamm + st: mach-st, komm-st

Ese/ihr -> Verbstamm + t: mach-t, komm-t

Trong nhóm A này lại chia ra làm 3 nhóm nhỏ:
 
Lớp luyện thi tiếng Đức A1
Lớp luyện thi tiếng Đức A1

Nhóm A.1

Những động từ kết thúc bằng đuôi -eln. Bsp: sammeln, lächeln.. Thì chỉ có sự khác biệt ở ngôi Ich, đó là ta sẽ bỏ chữ e ở phần Verbstamm đi.

Với động từ sammel-n, ta có Verbstamm sammel-. Theo đúng quy tắc với Ich thì Verbstamm + e: sammel + e -> sammele -> Sai. Mà phải bỏ chữ e ở phần Verbstamm trước: Vậy ta có Verbstamm hiện tại: samml-

Sau đó mới theo đúng quy tắc với Ich thì Verbstamm + e: samml + e -> sammle -> Đúng. Còn lại các ngôi khác giữ nguyên quy tắc của nhóm A (quy tắc e/st/t)
 
Ich: samml-e, lächl-e

Du: sammel-st, lächel-st

Ese/ihr: sammel-t, lächel-t

Nhóm A.2

Những động từ có Verbstamm kết thúc bằng đuôi –t (arbeit-en) hay –d (bad-en) hoặc -n (zeichn-en)

Vẫn áp dụng quy tắc e/st/t, nhưng thêm e vào 2 cách chia du và ese/ihr. Do đó, với lần lượt Ich/du/ese+ihr, quy tắc biến đổi từ e/st/t thành e/est/et/ (Thêm e vào trước st, thêm e vào trước t)
 
Ich -> Verbstamm + e: arbeit-e, bad-e, zeichn-e

Du -> Verbstamm + est: arbeit-est, bad-est, zeichn-est

Ese/ihr -> Verbstamm + et: arbeit-et, bad-et, zeichn-et

Nhóm A.3

Những động từ có Verbstamm kết thúc bằng –s (reis-en), -ß (heiß-en), -z (sitz-en)

Vẫn áp dụng quy tắc e/st/t, nhưng chỉ sửa –st của ngôi du thành –t. Do đó, với lần lượt Ich/du/ese+ihr, quy tắc biến đổi từ e/st/t thành e/t/t/ (Bỏ s của st)
 
Ich -> Verbstamm + e: reis-e, heiß-e, sitz-e

Du -> Verbstamm + t: reis-t, heiß-t, sitz-t

Ese/ihr -> Verbstamm + t: reis-t, heiß-t, sitz-t
 
Các khóa học tiếng Đức A1-A2-B1-B2-C1
Các khóa học tiếng Đức A1-A2-B1-B2-C1

Nhóm B

Nhóm thứ 2 là nhóm B tuy nhiên cũng có những quy tắc tương đương với nhóm A chỉ khác nhau ở dạng như e/est/et hay e/t/t nhưng chúng lại có điểm chung ở nguyên âm gốc trong Verbstamm mà không hề bị hiến đổi. Ví dụ:

Bạn hãy để ý: machen -> mache/machst/macht: Nguyên âm a trong Verbstamm mach- vẫn được giữ nguyên khi ta chia động từ.

Còn nhóm B thì sẽ ngược lại, nguyên âm gốc trong Verbstamm sẽ bị biến đổi khi ta chia động từ. Với lại trong Nhóm A và nhóm B có hẳn phương pháp học tiếng Đức A1 dành cho 2 loại này, các bạn tìm hiểu thêm nhé.

Trong nhóm B này lại bị chia ra thành 2 nhóm nhỏ:

Nhóm B.1

Các động từ mà Verbstamm của nó có chứa a hoặc e (schlaf-en, seh-en, geb-en, lauf-en, nehm-en…) sẽ biến đổi nguyên âm khi chia ở ngôi du và er/sie/es (a biến thành ä, e biến thành ie hoặc i).

Lưu ý ở ngôi Ich và ngôi ihr, nguyên âm không biến đổi.

Quy tắc e/st/t vẫn giữ nguyên:
 
Ich -> Verbstamm + e: schlaf-e, seh-e, geb-e

Du -> Verbstamm + st: schläf-st, sieh-st, gib-st

Ese -> Verbstamm + t: schläf-t, sieh-t, gib-t

Ihr -> Verbstamm + t: schlaf-t, seh-t, geb-t

Như các bạn thấy ở trên, với động từ schlaf-en thực tế chúng ta hay chia với ngôi du nếu chúng ta chia là schlafst -> Sai, mà phải biến đổi a thành ä -> schläf-st. Với er/sie/es, nếu ta chia là schlaft -> Sai, phải biến đổi a thành ä -> schläft.

Nhóm B.2

Nhóm B.2 này thoải mái nhất không tuân thủ theo 1 quy tắc bất kì nào cả nhưng lại gây ra không ít khó khăn dành cho người học: nguyên âm gốc trong Verbstamm bị biến đổi, mà quy tắc e/st/t cũng không còn.

Nhóm B.2 này chỉ bắt buộc bạn học thuộc 10 động từ thuộc các nhóm sau: 

- Nhóm trợ động từ Hilfsverben: sein, haben, werden

- Nhóm động từ khuyết thiếu Modalverben: wollen, sollen, müssen, können, dürfen, mögen

- Nhóm động từ đặc biệt: wissen
 
Lớp luyện thi tiếng Đức B1
Lớp luyện thi tiếng Đức B1

3. Động từ mạnh và yếu (Starke Verben und schwache Verben)

Sẵn có các quy tắc chia động từ (A1) thì mình cũng nhân tiện đây chia sẻ đến các bạn các cấp độ của từ động từ mạnh (starke Verben) đến động từ yếu (schwache Verben) và còn một loại động từ nữa đó là động từ lai (gemischte Verben) nhưng chúng được gom về thành động từ bất quy tắc nên luôn luôn được xếp và nhóm động mạnh để các bạn đỡ phải nhớ đến 3 loại động từ.

Đầu tiên, các bạn cần phải phân biệt được động từ có quy tắc và động từ bất quy tắc từ đó xác định đâu là động từ mạnh và đâu là động từ yếu.  

Động từ mạnh là động từ bất quy tắc và động từ yếu là những động từ có quy tắc. vậy nhóm A hay B thuộc loại động từ nào? Xin thưaa rằng để phân biệt được thuộc loại động từ mạnh hay yếu các bạn cần nhớ những thông tin sau: 

- Những động từ thuộc nhóm B chính là những starke Verben.

- Những động từ thuộc nhóm A ở trên, có thể là schwache Verben mà cũng có thể là starke Verben.

Vậy câu hỏi đặt ra là làm sao phân biệt được động từ mạnh hay động từ yếu?

- Để biết động từ đó mạnh hay yếu ta xem xét xem động từ đó chia có ở hiện tại và quá khứ không tức là xét Präsens và xét Perfekt và cả Präteritum chỉ cần 1 trong 3 thì đó xảy ra hiện tương biến đổi âm trong Verbstamm thì đó là động từ mạnh, còn không xảy ra hiện tượng biến đổi gì thì chúng ta chắc chắn đó là động từ yếu.

Vậy chúng ta có thể kết luận rằng động từ nhóm A nêu ở trên thuộc động từ mạnh. Chúng ta ví dụ thử 2 trường hợp sau nhé.

Beginnen

- Xét thì hiện tại, xét e/st/t: beginne / beginnst / beginnt. Nguyên âm gốc e trong động từ gốc không bị biến đổi -> duyệt.

- Xét thì quá khứ Perfekt: Nguyên âm gốc e trong Verbstamm bị biến đổi thành O.

Mới xét 2 trường hợp chúng ta thấy có sự biến đổi nguyên âm gốc chứng tỏ Beginnen là động từ mạnh nhưng Beginnen này lại thuộc nhóm A vậy nhóm A vừa có động từ mạnh, vừa có động từ yếu.

Heißen

- Xét thì hiện tại, chia bình thường theo quy tắc e/t/t: heiße/ heißt/ heißt. Nguyên âm kép gốc ei trong Verbstamm không bị biến đổi -> duyệt.

- Xét thì quá khứ Perfekt: geheißen. Nguyên âm kép gốc ei trong Verbstamm không bị biến đổi -> duyệt.

- Xét tiếp thì quá khứ Präteritum: hieß. Nguyên âm kép gốc ei trong Verbstamm bị biến đổi thành ie. 

Vậy kết luận Heißen là động từ mạnh vì ở thì quá khứ Präteritum bị biến đổi nguyên âm gốc.

Với cấp độ A1 thì chúng ta chỉ cần ghi nhớ, 100% các động từ thuộc nhóm B là động từ mạnh. Như vậy là đủ.

Nguồn: Kham khảo Blog DatTranDeustch
Học Tiếng Đức